มาตรฐานโรงงานบอกอะไรเรา — GHPs, HACCP, เลขสารบบอาหาร และเลขที่ใบรับจดแจ้ง

บนกล่องผลิตภัณฑ์คุณจะเห็นตัวย่อและตัวเลขหลายชุด: GHPs, HACCP, เลขสารบบอาหาร 13 หลัก หรือเลขที่ใบรับจดแจ้งเครื่องสำอาง แต่ละอย่างรับรอง "คนละเรื่อง" และไม่มีอันไหนรับรองว่าผลิตภัณฑ์ได้ผล บทความนี้แยกให้เห็นว่าอะไรบอกอะไร

GHPs — สุขลักษณะพื้นฐานของโรงงาน

GHPs (Good Hygiene Practices) คือชื่อตามมาตรฐานสากล Codex ของสิ่งที่เคยเรียกว่า GMP ด้านอาหาร เป็นหลักปฏิบัติพื้นฐานเรื่องสุขลักษณะ: อาคารและเครื่องมือสะอาด บุคลากรมีสุขอนามัย วัตถุดิบและน้ำได้มาตรฐาน มีการควบคุมสัตว์พาหะ และมีระบบบันทึก ในไทย หลักเกณฑ์นี้บังคับใช้กับผู้ผลิตอาหารทุกราย รวมถึงผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 420) พ.ศ. 2563 [1] สิ่งที่ GHPs บอกคือ โรงงานนี้มีพื้นฐานที่จะผลิตอาหารให้สะอาดและปลอดภัย — ยังไม่ได้บอกเรื่องปริมาณสารสำคัญหรือประสิทธิภาพ

HACCP — การควบคุมอันตรายเฉพาะจุด

HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points) ต่อยอดจาก GHPs ด้วยการวิเคราะห์ว่าในกระบวนการผลิตของผลิตภัณฑ์นั้น ๆ มี "อันตราย" อะไรบ้าง — เชื้อจุลินทรีย์ สารเคมี หรือสิ่งแปลกปลอม — แล้วกำหนดจุดควบคุมวิกฤต ค่าจำกัด วิธีเฝ้าระวัง การแก้ไข การทวนสอบ และบันทึก รวม 7 หลักการ [2] HACCP ต้องสร้างบนฐาน GHPs ที่ดีอยู่แล้ว [2] โรงงานที่มีทั้ง GHPs และ HACCP จึงบอกได้ว่า มีระบบคิดล่วงหน้าว่าอะไรอาจผิดพลาด และดักไว้ก่อน

เลขสารบบอาหาร — ใบอนุญาตของผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร

เลข 13 หลักใต้เครื่องหมาย อย. บอกว่าผลิตภัณฑ์เสริมอาหารนี้ยื่นสูตร ฉลาก และผลวิเคราะห์ตามที่กฎหมายกำหนด และได้รับอนุญาตแล้ว [3] ตรวจสอบได้ที่ระบบตรวจสอบผลิตภัณฑ์ของ อย. [4] เลขนี้ผูกกับผลิตภัณฑ์และผู้ผลิตรายนั้น และบอกว่าสิ่งที่พูดบนฉลากอยู่ในขอบเขตที่อนุญาต — แต่ไม่ได้บอกว่าแต่ละล็อตถูกตรวจโดย อย. และไม่ได้หมายความว่า อย. "รับรองประสิทธิภาพ"

เลขที่ใบรับจดแจ้ง — ระบบของเครื่องสำอาง

เครื่องสำอางใช้ระบบที่ต่างออกไป: ผู้ผลิตหรือผู้นำเข้าต้อง จดแจ้ง รายละเอียดผลิตภัณฑ์กับ อย. ก่อนผลิตหรือนำเข้าเพื่อขาย และได้เลขที่ใบรับจดแจ้งซึ่งต้องแสดงบนฉลาก [5] การจดแจ้งเป็นการแจ้งข้อมูลและยืนยันว่าสูตรไม่มีสารห้ามใช้และอยู่ในเกณฑ์ที่กำหนด โดยความรับผิดชอบด้านความปลอดภัยและคุณภาพอยู่ที่ผู้จดแจ้ง และ อย. ตรวจติดตามหลังออกสู่ตลาด เลขจดแจ้งจึงหมายความว่า ผลิตภัณฑ์นี้อยู่ในระบบและตรวจสอบย้อนกลับได้ — ไม่ได้หมายความว่าผ่านการทดสอบประสิทธิภาพ

เปรียบเทียบกับต่างประเทศ

แนวคิดเดียวกันพบในสหรัฐฯ ซึ่งกำหนด cGMP สำหรับผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไว้ใน 21 CFR Part 111 ครอบคลุมการตรวจเอกลักษณ์วัตถุดิบ ข้อกำหนดเฉพาะของผลิตภัณฑ์ การทดสอบล็อตสำเร็จรูป และบันทึกการผลิต [6] จุดร่วมของทุกระบบคือ มาตรฐานโรงงานรับรอง กระบวนการ ไม่ใช่ ผลลัพธ์

แล้วควรดูอะไร

• ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร: มีเลขสารบบอาหารที่ตรวจสอบได้ ระบุผู้ผลิตและมาตรฐานโรงงาน (GHPs/HACCP) และฉลากที่บอกปริมาณสารจริง
• เครื่องสำอาง: มีเลขที่ใบรับจดแจ้งที่ตรวจสอบได้ รายการส่วนผสมครบ และคำกล่าวอ้างอยู่ในขอบเขตเครื่องสำอาง
• ทั้งสองอย่าง: ยี่ห้อที่เปิดเผยชื่อโรงงานและเลขทะเบียนตรงไปตรงมา มักเป็นยี่ห้อที่ไม่กลัวให้คุณตรวจสอบ

U-TURN ผลิตในโรงงานมาตรฐาน GHPs และ HACCP · เลขสารบบอาหาร 74-1-01357-5-0197 — ไบโอติน สังกะสี และซีลีเนียม มีส่วนช่วยคงสภาพปกติของเส้นผม สำหรับผู้ที่ได้รับสารอาหารไม่เพียงพอในแต่ละวัน · ONE PEN เป็นเครื่องสำอางที่จดแจ้งกับ อย. — บำรุงหนังศีรษะและรากผม · ลดการขาดหลุดร่วงจากการหวี · ผมดูหนาขึ้น ดูมีน้ำหนัก